Anmeldung to wpis adresu do niemieckiego rejestru mieszkańców. Sprawa jest prosta, ma jednak kilka pułapek i jeden dokument, o którym wiele osób zapomina.
Dwa tygodnie od wprowadzki, nie od podpisania umowy
Przepis jest krótki: „Wer eine Wohnung bezieht, hat sich innerhalb von zwei Wochen nach dem Einzug bei der Meldebehörde anzumelden” (§ 17 ust. 1 BMG). Chodzi o dwa tygodnie kalendarzowe, a termin biegnie od dnia faktycznego wprowadzenia się, nie od podpisania umowy najmu.
Przy przeprowadzce wewnątrz Niemiec nie trzeba się wymeldowywać, wystarczy zameldowanie pod nowym adresem. Wymeldowanie (Abmeldung) jest potrzebne tylko przy wyprowadzce z Niemiec, gdy nie bierze się tam nowego mieszkania. Na nie również są dwa tygodnie, a złożyć je można najwcześniej tydzień przed wyprowadzką.
Frankfurt (Oder): Bürgerbüro w ratuszu
Bürgerbüro mieści się w ratuszu przy Marktplatz 1, 15230 Frankfurt (Oder), tel. 0335 552-3330. Godziny otwarcia bywają zmieniane, dlatego przed wizytą warto sprawdzić je na stronie miasta i tam zarezerwować termin.
Anmeldung jest bezpłatna, a przy komplecie dokumentów załatwia się ją od ręki. Przez internet nie da się jej zrobić przy przeprowadzce z Polski: elektroniczne zameldowanie (eWA) działa tylko przy przeprowadzce wewnątrz Niemiec i wymaga niemieckiego dowodu osobistego z aktywną funkcją eID.
Co zabrać
- ważny dowód osobisty albo paszport,
- Wohnungsgeberbestätigung, czyli potwierdzenie od wynajmującego (o nim niżej),
- przy meldunku całej rodziny: dokumenty tożsamości wszystkich osób i pełnomocnictwo od tych, którzy nie przyjdą osobiście.
Wohnungsgeberbestätigung: umowa najmu jej nie zastąpi
Urzędy piszą wprost: „Die Vorlage eines Mietvertrages ersetzt nicht die Wohnungsgeberbestätigung”. Umowa dowodzi, że najem istnieje, a potwierdzenie — że ktoś się wprowadził i kiedy.
Wystawia je Wohnungsgeber, czyli ten, kto faktycznie udostępnia lokal: właściciel, wynajmujący, zarządca, a przy podnajmie główny najemca. To jego ustawowy obowiązek, z tym samym dwutygodniowym terminem (§ 19 ust. 1 BMG). Dokument musi zawierać imię, nazwisko i adres wystawiającego, nazwisko właściciela, jeśli to inna osoba, datę wprowadzenia się, adres mieszkania oraz nazwiska osób, które się meldują (§ 19 ust. 3 BMG).
Jeśli wynajmujący odmawia albo zwleka, trzeba niezwłocznie zawiadomić urząd meldunkowy (§ 19 ust. 2 BMG). Odmowa wystawienia potwierdzenia jest wykroczeniem zagrożonym grzywną do 1 000 EUR.
Co dostaje się przy okienku
Bezpłatne pisemne potwierdzenie zameldowania, po niemiecku amtliche Meldebestätigung (§ 24 ust. 2 BMG). Jest na nim data wprowadzenia się, data zameldowania, adres oraz informacja, czy to mieszkanie jedyne, główne czy dodatkowe. Zwykle wystarcza ono w banku, u pracodawcy i w urzędzie skarbowym.
Osobne zaświadczenie o zameldowaniu (Meldebescheinigung, § 18 BMG) wydaje się tylko na wniosek; we Frankfurcie (Oder) kosztuje 5,00 EUR. Warto o nie prosić dopiero wtedy, gdy ktoś go wyraźnie wymaga.
Numer podatkowy przychodzi pocztą
Po zameldowaniu urząd przekazuje dane do Bundeszentralamt für Steuern (BZSt). Jedenastocyfrowy numer identyfikacji podatkowej (Steuer-ID) przychodzi listem, zwykle w ciągu kilku tygodni. Jeśli list długo nie przychodzi, ponowne przesłanie numeru można zamówić przez formularz na stronie BZSt.
Numer trzeba podać pracodawcy. Bez niego zaliczki na podatek pobiera się według klasy VI, najwyższej. Nadpłata wraca przy rocznym rozliczeniu, ale przez kilka miesięcy wypłata jest wyraźnie niższa. Jak duża to różnica, pokazuje kalkulator wynagrodzeń, w którym można wybrać klasę podatkową. O samych klasach piszemy w poradniku Klasa podatkowa w Niemczech dla mieszkających w Polsce.
Abonament radiowo-telewizyjny
Rundfunkbeitrag wynosi 18,36 EUR miesięcznie od mieszkania (stan na 2026 rok), bez względu na liczbę mieszkańców i odbiorników. Urzędy meldunkowe przekazują dane do Beitragsservice, więc wezwanie do zapłaty przychodzi samo.
Mieszkanie w Słubicach, praca we Frankfurcie
Kto mieszka w Polsce i tylko dojeżdża do pracy w Niemczech, nie ma obowiązku meldunkowego. Obowiązek powstaje dopiero z wprowadzeniem się do mieszkania w Niemczech. Dom w Polsce nie jest też „drugim meldunkiem”: § 21 BMG rozróżnia mieszkanie główne i dodatkowe wyłącznie wśród lokali w Niemczech.
Osobie bez meldunku numer podatkowy (Steuer-ID) nadaje się na wniosek. Składa się go bezpłatnie w urzędzie skarbowym właściwym dla zakładu pracy (Betriebsstättenfinanzamt), z kopią dokumentu tożsamości; z upoważnienia pracownika może to zrobić także pracodawca.
Ubezpieczenie społeczne zależy od miejsca pracy, nie od meldunku. Uwaga na pracę zdalną: jeśli co najmniej 25 procent czasu pracy albo wynagrodzenia przypada na Polskę, co do zasady właściwe staje się ustawodawstwo polskie. Jeden dzień pracy z domu w tygodniu to 20 procent, dwa dni to już 40. Przed zmianą grafiku warto to omówić z pracodawcą. Czas przejazdu przez most przed wyjazdem do pracy pokazuje Puls Granicy.
Pokój od pracodawcy: po trzech miesiącach meldunek
Kwatera pracownicza, wynajęty pokój czy mieszkanie służbowe to również „Wohnung” w rozumieniu ustawy. Osoba, która mieszka za granicą i nie jest zameldowana w Niemczech, a korzysta z takiego lokalu dłużej niż trzy miesiące, musi się zameldować w ciągu dwóch tygodni od upływu tego okresu (§ 27 ust. 2 BMG). Dla osób już zameldowanych w Niemczech próg wynosi sześć miesięcy.
W praktyce taki pokój staje się wtedy jedynym mieszkaniem w rozumieniu ustawy, bo dom w Polsce się nie liczy.
Spóźnienie i „kupiony” meldunek
Brak zameldowania albo spóźnione zameldowanie to wykroczenie zagrożone grzywną do 1 000 EUR (§ 54 ust. 2 i 3 BMG). To górna granica ustawowa; wysokość grzywny w konkretnej sprawie ustala urząd. Miasto ostrzega też przed kłopotami przy rejestracji samochodu i w sprawach prawa jazdy.
Osobno karane jest udostępnienie adresu komuś, kto pod nim nie mieszka i nie zamierza mieszkać (§ 19 ust. 6 BMG). Grzywna sięga wtedy 50 000 EUR, ale grozi temu, kto adres oferuje. Osobie, która się melduje, grozi grzywna do 1 000 EUR za zgłoszenie niezgodne z prawdą.
Czego meldunek nie załatwia
Meldunek nie jest kartą pobytu. Obywatel UE nie potrzebuje w Niemczech wizy ani tytułu pobytowego, a dawne zaświadczenie o prawie do swobodnego przemieszczania się (Freizügigkeitsbescheinigung) zniesiono. Urzędnik niczego nie przyznaje, tylko rejestruje adres.
Praca jest legalna od pierwszego dnia, także przed zameldowaniem. Meldunek to obowiązek administracyjny, a nie warunek zatrudnienia, i nie da się go przenieść na pracodawcę ani agencję: ktoś może umówić termin i pomóc w tłumaczeniu, ale grzywna i tak dotyczy osoby, która się melduje. Meldunek nie daje też ubezpieczenia zdrowotnego, które wynika z zatrudnienia. Oferty z obu stron granicy zbieramy w dziale oferty pracy.
Strona polska: zgłoszenie wyjazdu
Zameldowanie w Niemczech nie wymeldowuje z Polski; to dwa niezależne rejestry. Przy wyjeździe na stałe albo na dłużej niż sześć miesięcy wyjazd zgłasza się najpóźniej w dniu wyjazdu, w urzędzie gminy albo przez gov.pl, bezpłatnie. Wyjazd na stałe oznacza wymeldowanie z pobytu stałego i czasowego, a wyjazd na ponad pół roku bez zamiaru stałego pobytu za granicą — tylko z pobytu czasowego. Po powrocie z wyjazdu dłuższego niż pół roku trzeba zgłosić także powrót.
Podatki i Kindergeld: dwa częste nieporozumienia
Od niemieckiej pensji nie dopłaca się podatku w Polsce. Umowa polsko-niemiecka o unikaniu podwójnego opodatkowania przewiduje wyłączenie z progresją, więc dochód z Niemiec wpływa w Polsce najwyżej na stawkę podatku od dochodów polskich. Osobnej klauzuli dla pracowników przygranicznych, jaką Niemcy mają na przykład z Francją czy Austrią, w umowie z Polską nie ma.
Kindergeld wynosi w 2026 roku 259 EUR miesięcznie na dziecko. Sprawy rodzin mieszkających w Polsce prowadzi Familienkasse Sachsen w Chemnitz, a gdy na to samo dziecko przysługują świadczenia polskie, wypłaca się tylko różnicę. W sprawach podatkowych najlepiej pytać w urzędzie skarbowym albo u doradcy podatkowego, a w sprawie Kindergeld — w Familienkasse. Odpowiedzi na częste pytania zebraliśmy w FAQ.